Asl\u0131nda bu kadar uzun yazmayacakt\u0131m ama Kuder bu aralar hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey okudu\u011fum ki\u015filerden birisi, Richardson ise neredeyse hi\u00e7 bir yerde hayat\u0131 hakk\u0131nda bilgi bulunamayacak kadar unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir ki\u015fi. \u0130kisi de psikoloji tarihi i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli yerlere sahipler. Hele Richardson….. Klasik bir laf vard\u0131r biliyorsunuz psikolojide \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 Amerikan ordusu sava\u015fa girince yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131 diye. \u0131\u015fte o yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131ran adam\u0131n ta kendisi Richardson…<\/p>\n
<\/p>\n
KR20 ve KR21 form\u00fclleri, 1937 y\u0131l\u0131nda G. Frederic Kuder (1903-2000) ( ki kendisi Kuder tercih envanterinin de geli\u015ftiricisidir, hatta Personnel Psychology (ortak) ve Educational and Psychological Measurement dergilerinin de kurucusudur. \u00d6l\u00fcnceye dek de APA dan\u0131\u015fma psikolojisi b\u00f6l\u00fcm kurucusu ve ba\u015fkan\u0131yd\u0131) ve\u00a0 Marion Webster Richardson (1896-1965), (1946-1948 aras\u0131nda APA\u2019n\u0131n sosyal hizmetler b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r, kendisi asl\u0131nda Amerikan ordusunda Yarbay\u2019d\u0131r. Richardson, 1941 y\u0131l\u0131nda \u00fcnl\u00fc zeka kuramc\u0131s\u0131 ve test geli\u015firicisi Cattell\u2019i Amerikan ordusuna subay se\u00e7mek i\u00e7in gerekli olan testleri birlikte geli\u015ftirmek amac\u0131yla orduya davet etmi\u015f ve 3 y\u0131l birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kuder ve Richardson\u2019un tan\u0131\u015fmas\u0131 muhtemelen Kuder\u2019in doktoras\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra Cattell\u2019in y\u00f6netti\u011fi Science Press dergisinde edit\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Cattell arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmu\u015ftur ama kesin bilgim yok. Kuder ve Richardson ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ortak bir noktada birle\u015febilece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi i\u00e7in elde ettikleri bulgular\u0131 birle\u015ftirmi\u015flerdir. Asl\u0131nda, bilindi\u011fi \u00fczere Kuder ve Richardson 1937 y\u0131l\u0131nda test g\u00fcvenilirli\u011finin belirlenebilmesi amac\u0131yla 30 kadar form\u00fcl yay\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Bu form\u00fcllerin her birisi, testlerin belirli \u00f6zelliklere sahip olmalar\u0131 durumlar\u0131nda (1-0 \u015feklinde puanlanan testler; t\u00fcm maddelerinin g\u00fc\u00e7l\u00fckleri birbirine e\u015fit olan testler gibi) kullan\u0131labilecek olan g\u00fcvenilirlik katsay\u0131s\u0131 form\u00fclleridir. Bu form\u00fcller aras\u0131ndan en \u00e7ok bilinenleri 20 ve 21 numaral\u0131 form\u00fclerdir. 20 numaral\u0131 form\u00fcl, yani KR20 form\u00fcl\u00fc, test g\u00fcvenilirli\u011fini hesaplamada o g\u00fcne kadar kullan\u0131lmakta olan test tekrar test ya da testi yar\u0131ya b\u00f6lme y\u00f6ntemlerinin gideremedi\u011fi baz\u0131 sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131rabilmek amac\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu sorunlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zellikle tek uygulaman\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu durumlarda g\u00fcvenilirli\u011fi belirlerken kullan\u0131lan testi yar\u0131ya b\u00f6lme y\u00f6nteminin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir problemdir. Test nereden yar\u0131ya b\u00f6l\u00fcnecektir. \u0131lk yar\u0131 son yar\u0131 \u015feklinde mi? yoksa tek maddeler \u00e7ift maddeler \u015feklinde mi? Ayr\u0131ca hangi yar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak hesaplanan korelasyon katsay\u0131lar\u0131 da birbirinden farkl\u0131 de\u011ferleri ifade etti\u011finden testi yar\u0131ya b\u00f6lme y\u00f6ntemi karars\u0131z sonu\u00e7lar verme e\u011filimindedir.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada Kuder ve Richardson, bir testin i\u00e7inde bulunan ve m\u00fcmk\u00fcn olan b\u00fct\u00fcn yar\u0131lar aras\u0131ndaki korelasyonlar\u0131 hesaplamay\u0131 ve bu korelasyonlar\u0131n ortalamas\u0131n\u0131 almay\u0131 \u00f6nerdiler. Fakat uygulamada t\u00fcm yar\u0131lar aras\u0131 korelasyonlar\u0131 hesaplamak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zaman kayb\u0131 yarataca\u011f\u0131ndan bu durumu k\u0131sa yoldan halleden bir form\u00fcl t\u00fcrettiler. T\u00fcrettikleri form\u00fcl sadece test i\u00e7indeki maddelerin 1 ve 0 \u015feklinde puanland\u0131\u011f\u0131 durumlarda ge\u00e7erli olan bir form\u00fcld\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc birazdan g\u00f6receksiniz form\u00fcl\u00fcn \u00f6nemli terimlerinden birisini (madde puanlar\u0131 varyans\u0131) hesaplayabilmek i\u00e7in terimi olu\u015fturan \u00f6gelerin binom da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na sahip olmas\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca bunun ikinci nedeni de \u015fu: Kuder, forced-choice denen yan\u0131tlama sisteminin bireylerden elde edilecek bilgilerin ge\u00e7erlili\u011fini artt\u0131raca\u011f\u0131na inanan bir ki\u015fiymi\u015f bunda da olduk\u00e7a \u0131srarc\u0131ym\u0131\u015f.<\/p>\n
Form\u00fcl\u00fcn mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok basitti. Bu form\u00fclde her madde bir test yar\u0131s\u0131 olarak varsay\u0131l\u0131yordu. Maddeler aras\u0131ndaki korelasyonu bulmak i\u00e7in klasik korelasyon katsay\u0131s\u0131 y\u00f6ntemi izlendi. Biliyorsunuz korelasyon katsay\u0131s\u0131n\u0131 hesaplarken, (b\u00fct\u00fcn, par\u00e7alar\u0131n biraraya gelmelerinden daha farkl\u0131 bir \u015feydir gerek\u00e7esinden dolay\u0131) de\u011fi\u015fkenlerin birlikte\/yanyana ili\u015fkiye katk\u0131lar\u0131, o de\u011fi\u015fkenlerin birlikte olu\u015fturduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn varyansa (bile\u015fenlerin ortak varyans\u0131) oranlan\u0131r.<\/p>\n
Yani<\/p>\n
r=Bile\u015fenlerin birlikte-yanyana varyans\u0131 \/ Bile\u015fenlerin ortak-b\u00fct\u00fcnl\u00fck varyans\u0131<\/p>\n
Ayn\u0131 mant\u0131k Kuder Richardson i\u00e7in de ge\u00e7erliydi.<\/p>\n
Onlar madde puanlar\u0131 varyanslar\u0131n\u0131, yani bile\u015fenlerin (maddelerin) yanyana-birlikte olu\u015fturduklar\u0131 varyans\u0131 test puanlar\u0131 varyans\u0131na yani bile\u015fenlerin (maddelerin) birlikte \u00fcrettikleri ortak varyansa oranlad\u0131lar. B\u00f6ylece ortaya maddelerin birbirlerine ne kadar benzediklerine ili\u015fkin bilgi veren bir indis \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Madde puanlar\u0131 varyans\u0131 (yani pay) ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fckse (yani maddeleri birbirine ne kadar benziyorsa) payda ne olursa olsun ortaya \u00e7\u0131kacak de\u011fer 0 ya da 0\u2019a yak\u0131n bir de\u011fer olarak hesaplan\u0131yordu. Hesaplanan de\u011ferin 0\u2019a yakla\u015fmas\u0131 birbirine benzemenin artt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyordu, bunu tersine \u00e7evirebilmesi, 1.00’e yak\u0131n olman\u0131n benzerli\u011fi yans\u0131tmas\u0131 i\u00e7in de bu indisin 1,00\u2019den fark\u0131n\u0131 ald\u0131lar.\u00a0 Bulunan bu de\u011fer o testteki ortalama benzerlik oran\u0131n\u0131 g\u00f6sterece\u011finden bu de\u011feri m\u00fcmk\u00fcn olan b\u00fct\u00fcn test yar\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 say\u0131s\u0131 ile \u00e7arpmak gerekecekti. Bunu da (madde say\u0131s\u0131!) (K!) o da K\/K-1\u00a0\u00a0 yani madde say\u0131s\u0131\/madde say\u0131s\u0131-1 le \u00e7\u00f6zd\u00fcler. Sonu\u00e7ta ortaya \u015fu form\u00fcl \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu
\np= madde g\u00fc\u00e7l\u00fck de\u011feri<\/p>\n
q= 1- madde g\u00fc\u00e7l\u00fck de\u011feri<\/p>\n
K= madde say\u0131s\u0131<\/p>\n
SX2= Test puanlar\u0131 varyans\u0131<\/p>\n
p*q\u2019lar\u0131n toplam\u0131 madde puanlar\u0131 varyans\u0131n\u0131 verir.
\nBu form\u00fcl 0,00 ile +1,00 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir katsay\u0131 bildirir. De\u011fer (s\u0131f\u0131r) 0\u2019a yakla\u015ft\u0131k\u00e7a g\u00fcvenilirli\u011fin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc +1,00\u2019e yakla\u015ft\u0131k\u00e7a da g\u00fcvenilirli\u011fin y\u00fckseldi\u011fi yorumu yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
KR21 ise yukar\u0131daki form\u00fcl\u00fcn \u00e7ok benzeridir fakat KR21\u2019deki temel varsay\u0131m t\u00fcm maddelerin e\u015fit madde g\u00fc\u00e7l\u00fck de\u011ferine sahip oldu\u011fu \u015feklindedir. KR21 form\u00fcl\u00fc \u015f\u00f6yledir.<\/p>\n
Bu form\u00fclde test ortalamas\u0131 \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm maddelerin ayn\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckte olmas\u0131, madde puanlar\u0131 varyans\u0131n\u0131n her kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yani her test yar\u0131s\u0131 aras\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in ayn\u0131 de\u011feri almas\u0131 demektir. Bu form\u00fcl de KR20 gibi de\u011fer\u015fer \u00fcretmektedir ve yorumlanmas\u0131 da KR20 gibidir. Fakat bu form\u00fcl e\u011fer madde g\u00fc\u00e7l\u00fckleri birbirine e\u015fit olmad\u0131\u011f\u0131 halde kullan\u0131l\u0131rsa o test i\u00e7in olabilecek en d\u00fc\u015f\u00fck g\u00fcvenilirlik katsay\u0131s\u0131n\u0131 bildirir. Yani uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir test i\u00e7in KR21 d\u011ferini hesaplarsan\u0131z elinizdeki testin g\u00fcvenilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en k\u00f6t\u00fc nereye kadar inebilece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015f olursunuz.<\/p>\n
Daha sonra Cronbach 1951 y\u0131l\u0131nda bu iki form\u00fclden yola \u00e7\u0131karak 1-0 \u015feklinde puanlanmayan \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131labilecek \u00fcnl\u00fc Cronbach alfa form\u00fcl\u00fcn\u00fc geli\u015ftirdi. Bu form\u00fclde ise tek de\u011fi\u015fik olan yer madde varyans\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntemin p*q yerine madde puan\u0131 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n klasik varyans form\u00fcl\u00fc ile hesaplanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bakmak gerekirse Cronbach alfa, KR20-21 gibi i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k katsay\u0131lar\u0131na \u015fu t\u00fcrden bir yorum da getirilebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sosyal bilimlerde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131n\u0131n birimleri fizik bilimlerdeki \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131ndaki birimlerin verdikleri bilgiler gibi bilgi vermemektedir. Fizik bilimlerde kullan\u0131lan \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131nda bulunan her bir birim bir di\u011ferine \u00f6zde\u015ftir. Bizim ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n birimleri ise bu t\u00fcrden bir \u00f6zde\u015fli\u011fe sahip de\u011fildir. \u0131stenen, hi\u00e7 olmazsa bu \u00f6zde\u015fli\u011fe yak\u0131n bir yerde durmakt\u0131r. \u0131\u015fte bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n derecesini \u00f6l\u00e7e\u011fimizi olu\u015fturan birimlerin (yani maddelerin) birbirine ne kadar benzediklerini analiz ederek ortaya koyabiliriz. \u0130\u015fte bu analiz i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan Cronbach alfa, KR20-21 analizleridir.<\/p>\n
<\/p>\n
Soru ve \u00f6nerilerinizi a\u015fa\u011f\u0131daki yorum b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yazabilirsiniz<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Asl\u0131nda bu kadar uzun yazmayacakt\u0131m ama Kuder bu aralar hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey okudu\u011fum ki\u015filerden birisi, Richardson ise neredeyse hi\u00e7 bir yerde hayat\u0131 hakk\u0131nda bilgi bulunamayacak kadar unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir ki\u015fi. \u0130kisi de psikoloji tarihi i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli yerlere sahipler. Hele Richardson….. Klasik bir laf vard\u0131r biliyorsunuz psikolojide \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 Amerikan ordusu sava\u015fa girince…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":221,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions\/221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}