{"id":245,"date":"2014-10-29T18:37:26","date_gmt":"2014-10-29T16:37:26","guid":{"rendered":"http:\/\/istatistik.gen.tr\/?p=245"},"modified":"2020-05-24T20:19:10","modified_gmt":"2020-05-24T17:19:10","slug":"spss-ile-karisik-desenler-icin-varyans-analizi-split-plot-anova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/?p=245","title":{"rendered":"SPSS ile Kar\u0131\u015f\u0131k Desenler \u0130\u00e7in Varyans Analizi (Split Plot ANOVA)"},"content":{"rendered":"

Bu yaz\u0131da kar\u0131\u015f\u0131k desenler i\u00e7in varyans analizinin SPSS ile nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulabilirsiniz.<\/p>\n

<\/p>\n

\u015e\u00f6yle bir ara\u015ft\u0131rma deseni d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn:<\/p>\n

En az iki grubunuz var. Birisi deney grubu, di\u011feri ise kontrol grubu. Bu gruplar\u0131n hepsinden bir \u00f6n test \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ald\u0131n\u0131z. Sonra deney grubuna i\u015flemi uygulad\u0131n\u0131z ve i\u015flem bitince ayn\u0131 gruplardan bir de son test \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ald\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Bu t\u00fcr bir ara\u015ft\u0131rma deseni hem tekrarl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm hem de gruplararas\u0131 fark bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kar\u0131\u015f\u0131k desen olarak bilinmektedir.<\/p>\n

[symple_box color=”red” fade_in=”true” float=”center” text_align=”center” width=””]
\nA\u015fa\u011f\u0131daki gibi yaz\u0131 karakteri farkl\u0131 ve italik fontla yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bilgiler istatistik, \u00f6l\u00e7me, y\u00f6ntembilim gibi alanlarda daha uzman olanlar i\u00e7in eklenmi\u015ftir. Sadece analizi yapmak isteyenler i\u00e7in gereksiz bilgiler say\u0131labilir.
\n[\/symple_box]<\/p>\n

[symple_testimonial by=”” fade_in=”true”]Kar\u0131\u015f\u0131k desen denmesinin ikinci ve \u00e7ok daha do\u011fru bir sebebi ise \u015fudur. B\u00f6ylesi bir desende iki farkl\u0131 hata varyans\u0131 hesaplanmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Birinci hata gruplararas\u0131 varyanstan kaynaklanan hata, ikincisi ise \u00f6l\u00e7\u00fcmleraras\u0131 varyanstan kaynaklanan hatad\u0131r. Bu iki hatan\u0131n hesaplanma bi\u00e7imleri farkl\u0131 oldu\u011fundan iki farkl\u0131 hata varyans\u0131 hesaplamas\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011finden desen kar\u0131\u015f\u0131k desenler olarak bilinmektedir. [\/symple_testimonial]<\/p>\n

Kar\u0131\u015f\u0131k deseni g\u00f6rsel hale \u015f\u00f6yle getirebiliriz:<\/p>\n

\"Untitled\"<\/a><\/p>\n

Biz bu g\u00f6rseli son y\u0131llarda pek \u00e7ok alanda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma konular\u0131nda\u00a0\u00e7ok s\u0131k rastlanan bir hale d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrsek g\u00f6rsel \u015funa benzeyecektir:<\/p>\n

\"Untitled2\"<\/a><\/p>\n

Burada sorulacak temel soru \u015fudur:<\/p>\n

Neden \u00f6nce \u00f6ntestler aras\u0131nda t testi ile anlaml\u0131 fark var m\u0131 diye bak\u0131p, fark yoksa sonra t testi ile son test aras\u0131nda anlaml\u0131 fark var m\u0131 diye bakm\u0131yoruz?<\/p>\n

Sebebi \u015fudur: Siz bir analiz yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lacak gruplar ya da \u00f6l\u00e7\u00fcmler hakk\u0131nda bir tane karar vereceksiniz. Mesela \u015f\u00f6yle diyeceksiniz: Deney grubu kontrol grubundan daha \u00e7ok ilerleme g\u00f6stermi\u015ftir. Fakat bu karar\u0131 verirken iki kere analiz yapmak zorunda kalacaks\u0131n\u0131z. B\u00f6ylece iki kere istatistik hatas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olacaks\u0131n\u0131z. Karar\u0131n\u0131z\u0131 tek ama hatan\u0131z iki tane olacak. Bu istatistikte \u015fu anlama gelir: karar\u0131n\u0131z yanl\u0131\u015f olabilir!<\/p>\n

O nedenle, t\u00fcm gruplar\u0131n bir seferde “\u00f6n testten son teste olan de\u011fi\u015fimlerini” test etmeniz gerekir. b\u00f6ylece istatistiksel hatan\u0131z bir kere yap\u0131lm\u0131\u015f olur ki istenen de budur. Bu i\u015fi Anova yapabilir.<\/p>\n

[symple_testimonial by=”” fade_in=”true”]t testi ile \u00f6rne\u011fin 3 grubun aras\u0131nda anlaml\u0131 fark var m\u0131 diye kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda her kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmada 1. tip hata olas\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z 0,05 olacakt\u0131r. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma say\u0131s\u0131 kadar hata ihtimali artaca\u011f\u0131ndan 3 grup hakk\u0131nda verece\u011fimiz karar art\u0131k 0,05 d\u00fczeyinde kalmayacakt\u0131r. Karar\u0131m\u0131z art\u0131k \u015fu form\u00fclle hesaplanacak hata katsay\u0131s\u0131 d\u00fczeyinde olacakt\u0131r.\u00a0\"Untitled4\"<\/a>\u00d6rne\u011fin 3 tane grubun ortalamas\u0131n\u0131 birbiriyle t testiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olsak \u00a0\"Untitled5\"<\/a>olacakt\u0131r. B\u00f6ylece 3 grup aras\u0131nda fark varsa da yoksa da verdi\u011finiz karar %5 d\u00fczeyinde de\u011fil (en fazla) %14 d\u00fczeyinde hata ile verilmi\u015f bir karar olacakt\u0131r. \u00a0[\/symple_testimonial]<\/p>\n

Peki kar\u0131\u015f\u0131k desenler i\u00e7in varyans analizi nas\u0131l yap\u0131l\u0131r onu g\u00f6relim:<\/p>\n

\u00d6ncelikle SPSS’te datan\u0131z\u0131n \u015fu formatta girilmi\u015f olmas\u0131 gerekir:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131da kar\u0131\u015f\u0131k desenler i\u00e7in varyans analizinin SPSS ile nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-245","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":468,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions\/468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.istatistik.gen.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}