t testi ‘ nin spss ile uygulanması ve yorumlanması

t testinin SPSS programında uygulanışının nasıl olduğunu gösteren yazıyı yazının devamında okuyabilirsiniz. Yazıyı etkin şekilde okuyabilmek için istatistik.gen.tr size firefox kullanmanızı önerir. Resimlerin daha büyük ve net halleri için lütfen mouse imlecini resimlerin üzerinde bekletin.
Bağımsız gruplar için t testi, iki gruba ait olan ortalamaların birbirinden farklı olup olmadığını test etmek amacıyla kullanılan bir istatistiksel analiz yöntemidir. Temel varsayımları

1. Karşılaştırılacak olan grupların birbirinden bağımsız olmaları (örneğin kadınlar ve erkekler, sigara içenler içmeyenler gibi),

2. Bu gruplardan elde edilen ölçümlerin en az eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülmüş olmaları

3. Her bir grupta ölçümlerin normal dağılım gösteriyor olmalıdır.

Bu varsayımlara ek olarak spss’in bağımsız gruplar için t testi yapılırken test ettiği varyansların homojenliği varsayımı da karşılanmış olmalıdır.ımsız gruplar için t testi, spss’te yapılmaya başlanmadan önce veriler aşağıda görüldüğü gibi girilmelidir. Aşağıda kadın ve erkeklerin iş doyumlarının birbirinden farklı olup olmadığını araştıran örnek bir çalışmanın verilerinin spss’te bağımsız gruplar için t testi ile nasıl analiz edildiği aşamaları ile gösterilmiştir. https://www.istatistik.gen.tr

Veriler şöyle girilmiş olmalıdır.

Analizlerin yapılacağı ve iş doyumunu ifade eden toplam puanın nasıl elde edildiğini Toplam Puan Alma, Hesaplama adresinden izleyebilirsiniz.

Daha sonra bağımsız gruplar için t testi için spss’te independent samples t test menüsü aşağıdaki resimde görülen yerden açılır.

independent samples t test’ e tıklandığında aşağıdaki pencere açılır

burada grouping variable (gruplama değişkeni) kısmına karşılaştırlacak grupları gösteren değişken gönderilir. burada cins gruplamayı gösteren değişkendir. test variable ise bu grupları ne bakımından karşılaştıracağımızı gösteren değişkendir. bu örnekte test variable iş doyumunu gösteren toplam isimli değişkendir. bu değişkenler aşağıdaki gibi yerleştirilirler

Gruplama değişkeni sağ taraftaki kendi bölmesine gönderildiğinde yanında iki tane soru işareti çıkar. bunun sebebi SPSS’in hangi kodlar verilmiş olan grupların karşılaştırılacağını soruyor olmasıdır. bu tanımlayı yapmak için soru işaretlerinin altındaki Define variables (değişlenleri tanımla) kısmına tıklanarak aşağıdaki pencere açılır.

burada group 1 ve group 2 kısmına karşılaştırılacak grupların spss’e girildiği kodları yazılır. Daha önce veriler girilirken kızlara 1, erkeklere ise 2 kodu verilmişti. (En üstteki veri dosyasına cinsiyet sütununa bakınız). Bu nedenle group 1 kısmına 1 ve group 2 kısmına ise 2 yazılır

daha sonra continue tıklanarak devam edilir ve artık soru işaretleri kalkmış olur.

bu pencerede options’a tıklandığında ise analizin %95 mi yoksa %99 güven aralığında mı yapılacağı belirlenebilir. options’a tıklandığında şu pencere açılır.

burada genelde %95 seçeneği geçerlidir. (Ayrıntılı bilgiyi yakında ekleyeceğim) buradan bir şey değiştirilmeye gerek olmadığından continue tıklanarak ilerlenir.

Artık OK tıklanarak bağımsız gruplar için t testi yaptırılabilir. Çıkan sonuç bağımsız gruplar için t testi sonucudur.

Burada ilk çıkan tablo betimsel istatistikler tablosudur. Yani hangi grupta kaç kişi bulunmaktadır ve her grubun ortalaması ve standart sapmasını gösteren tablodur.

Alttaki independent samples test tablosu ise analiz tablosudur. bu tablonun ilk kısmındaki F değeri varyansların homojen olup olmadığını test etmek için kullanılır. Hemen yanından Sig. değeri 0,05’ten küçükse varyanslar homojen değil demektir. Bu durumda Equal variances not assumed satırı yani alttaki satır kullanılır üstteki satırdaki değerler hiç dikkat alınmaz. Fakat bu örnekte olduğu gibi F’nin yanındaki Sig. değeri 0,05’ten büyükse varyansların homojen olduğuna karar verilir.

Bu tabloda Sig. (2-tailed) değeri gruplar arasında fark olup olmadığını gösteren değerdir. Bu değer 0,05’ten küçükse gruplar arasında fark olduğuna karar verilir. Eğer bu değer 0,05’ten büyükse karşılaştırılan gruplar arasında anlamlı fark olmadığına karar verilir. Eğer fark olduğu kararı verilierse hangi grubun ortalaması büyükse o grubun daha diğer gruptan daha yüksek ortalamaya sahip olduğu söylenir. Fark çıkmazsa grupların ortalamaları birbirinden farklı bile onların aslında aynı (birbirine denk) oldukları söylenir.

Yukarıdaki Bağımsız gruplar için t testi tablosu şu şekilde raporlaştırılır.

Soru ve önerilerinizi aşağıdaki yorum bölümüne yazabilirsiniz

93 yorum

  1. iyi günler ben taplomu oluşturamıyorum variable kısmına bütün kısımları dolduruyorum fakat data kısmında bütün satırlar ? işareti oluyor ve veri giremiyorum.

  2. Iyi gunler.
    Anne baba tutum envanterinde ornegin 1, 4 ,8,12 gibi sorulara olumlu cevap verenleri Otoriter grup,

    9,14 , 19 gibi sorulara olumlu cevap verenleri baskici grup olarak gostermek istiyoeum.

    Bunun yolu nedir spss de acil yardim hocam

  3. Merhabalar bende sosyal medyanın üniversite öğrencilerin kullanım amaçlarını öğrenmek için bir anket yaptım ama hangi spss uygulamasını kullansam daha iyi olur. Tskker

  4. Merhaba,
    15 ögrenciye öntest anketi uyguladım. Süreç sonunda yine aynı ögrencilere aynı anketi son test olarak uyguladım. Anlamli fark olup olmadığını hangi test ile yapabilirim. T testi bunun icin yeterli midir? Orada dikkat etmem gereken değerler nelerdir?

  5. 30 calisma 20 kontrol grubu hastasi. 30 hastali calisma grubuna ayni test 5 kez yapildi.bu 5 testi kendi arasinda ve kontrol grubuyla kiyaslamam lazim.hangi testi kullanmak gerek

  6. İyi geceler hocam demografık soruların frekans tablosunda yüzdelerı toplarken 101 ya da eksik çıkıyor ama 100 olarak yer alıyor. Verilere tekrar tekrar baktım bir yanlışlık göremedim. Acaba yuvarlama mı söz konusu bu konuda yardımcı olur musunuz?

  7. kaçıncı sınıftasiniz? 3. sınıf 4. sınıf ve artık yıl cevapları olan bir soruya verilen cevapları faktör oboyutlarıyla ilişkilendirmek için t testi mi anova mı yapıyorum? anova ise hangi anova ?

    evet hayır cevabı olan sorularda t testi oluyor mu?

  8. Merhaba ben 40 deney 40 kontrol grubuna ön test son test ölçek uyguladım.Deney ve kontrol gruplarını 2 şerli gruplar halinde uygulamaya aldım.Her iki kişi için bir tane 25 maddelik beceri uygulama formu doldurdum.Bu formun maddelerini spss te veri tabanında tek tek yazdım.Verileri girerken iki kişi için tek uygulama formu girmem lazım grup sonuçlarına bakmam lazım.Ama iki kişi için tek form sonucunu ayni veri tabanında nasıl girebilirim.

  9. Öğrencilerimle bir çalışma yapıp aynı sebze ve meyveleri kullandığımız kontrol grup ve bir bitki özütünü sürdüğümüz grup arasında tüketim miadi konusunda bir fark olup olmadığına baktık. Fark var ancak bu fark anlamlı mi değil mi saptamak için hangi testleri uygulamaliyiz? Şimdiden teşekkürler.

    • Verilerinizi t testi ile analiz edebilirsiniz. Verilerinizin yapısının şöyle olduğunu varsayıyorum: Kontrol grubu özüt sürülmemiş meyve sebzeler; deney grubu özüt sürülmüş meyve sebzeler. Bu iki grupta en az 30’ar meyve sebze olduğunu düşünüyorum. İki grupta da her bir meyve ve sebzenin tüketim miadının ölçüldüğünü ve verilerin birinci grup için ayrı, ikinci grup için ayrı olacak şekilde bu yazının örneğinde olduğu gibi spss’e girildiğini varsayıyorum. t testi yapıp bu yazıdaki gibi yorumlayabilirsiniz.

  10. Merhaba hocam,
    yaptığım bir müdahale çalışmasında ilaç kullanım durumu ile (düzenli – düzensiz) yaşam kalitesini karşılaştırmak istiyorum. Ancak ilaç kullanımı iki kategoriden oluşuyor. Yaşam kalitesi toplam puanı ise ortalama ve standart sapmadan oluşuyor. İlaç kullanımı ile yaşam kalitesini arasındaki istatistiksel farka hangi test ile bakabilirim?

    Çok teşekkür ederim.
    Saygılar

  11. Merhaba hocam benim bazı sorularım var yeni öğrenen biri olarak sig. değeri homojen değil dolayısıyla 2. satır yani Equal variances not assumed satırındaki sig2 değerine, homojen olduğunda da sig2. nin 1. satırına bakıyoruz bildiğim kadarıyla ? Böyle ise 1. satırdaki sig2. değeri 0,05 ten küçükse bunu nasıl yorumlamamız gerekir.

  12. Gerçekten Allah razı olsun şu mübarek ayda tezim için gerekli bilgileri sizden öğreniyorum.. Allah işlerinizi rast getirsin çoğu hocanın yapamadığını yapıyorsunuz ..

  13. merhaba. t test sonucum çıkmıyor. hem faktör sorularıyla hem diğer sorularla test yaptım sonuç vermiyor. verdiğim değerleri de kontrol edip uyguladım. sorun ne olabilir ?

  14. Merhaba,
    Benim tezimin yöntemi için t test tekniği yapmam gerektiği söylendi fakat bunu nasıl yapacağımı bilemiyorum. Elimde kontrol grubu ve deney grubunun verileri var. Bana bu konuda yardımcı olma imkanınız var mı? Yabancı dil sınıflarında dinleme etkinliklerinin görsel materyaller yardımı ile arttırılmasına yönelik bir çalışma yaptım. Burada iki grup var. Biri, kontrol diğeri ise deney grubu. Anaokulunda düzeyinde 20 örenci ile bir çalışma yapıldı. Bunların 10 tanesi görseller yolu ile okuma etkinlikleri yaparken, 10 tanesi de görselsiz okuma etkinlikleri yapıldı. 6 hafta yapılan gözlemde ön test- son test tekniği de kullandım. Ön testte kontrol grubu öğrencileri ve deney grubu öğrencileri arasında kelimelere cevap vermekte bir sıkıntı yaşanmamıştı fakat son testte deney grubu öğrencileri daha başarılı oldular. Bu iki farkı veriler yardımı ile nasıl ortaya koyabilirim ve hangi test tekniğini kullanabilirim. Yardımcı olma imkanınız var mı? Şimdiden çok teşekkür ederim.

  15. Merhaba, EViews programında birim kök test yaparken prob değerim1.000 çıkarken tablo değerlerim hesaplanan değerlerden küçük çıkmaktadır. Yani prob değerine göre durağan olmazken tablo değerlerime göre durağan çıkmaktadır. Hangisini baz almalıyım?

  16. Merhabalar. Çok yararlı bir yazı olmuş elinize sağlık. Bir durum var içinden çıkamadığım.Sig <.05 durumu söz konusu. Anlamlı bir fark var. Fakat Post hoc testine baktığımızda normalde bölümler arasında farklılaşma görmemiz gerekirken(x<.05 gibi) bölümlerin tamamının sig değeri .05 ten yüksek. Bunun çıkma ihtimali var mı ? varsa nasıl bir yorumlama yapmamız lazım.

  17. Merhabalar tablo değerlerim normalde çıkan değerlere göre çok farklı oluştu. Her şeyi doğru yapmış olmama rağmen. Independent Sample T tesime yorum getirme şansınız varmı acaba.

    • Merhaba, SPSS gibi istatistik programlarında NA Not Available demektir. Bu durum pek çok sebeple olmakla birlikte en yaygın iki sebep şunlardır. 1) Hesaplamaya katılan değerlerin hepsi aynıdır. Örneğin 10 ölçümünüz vardır ve hepsi 75 puandır. Bu durumda program size ben hesaplama yapamıyorum anlamında NA dönebilir. Biliyorsunuz istatistiksel analizler özellikle de güven aralıkları bir dağılım beklerler. Puanların hepsinin aynı olduğu durumda dağılım olmaz program NA verir. 2) NA diye gösterilen değerin hesaplanabilmesi için gerekli varsayımların bir kısmı karşılanmıyor olabilir. Örneğin doğrusallık, normallik gibi verilerin sağlaması gereken koşullar oluşmadığında istatistik programları NA dönebilirler.

  18. İyi günler, benim asıl merak ettiğim konu, hipotezi tek yönlü kurduğumuzda örneğin kızların iş doyumunun erkeklerinkinden yüksek olduğunu baştan tahmin ediyorsak, bu kez yokluk hipotezi kabul bölgesi değişeceği için sig(2-tailed) kullanamayız, bu durumda nereye bakmamız ve ne yapmamız gerekiyor bunun cevabını hiçbir yerde bulamadım…

    • SPSS veya başka bir programda elde ettiğiniz sig (2 tailed) değerini 2’ye bölün. Bu değer 0.05’ten küçükse anlamlı farklılık kararı alın. Örneğin sig (2 tailed) değeri 0.07 ise bu değeri ikiye bölün (0.035). Karşılaştırdığınız ortalamalar arasında anlamlı farklılık var demektir. Sadece t testi için geçerlidir Anova gibi çok gruplu karşılaştırmalarda a priori veya planned contrasts konularına bakabilirsiniz.

  19. Hayırlı akşamlar bana da yardımcı olabilirmisiniz acil
    Nicel ölçümlerde 2 ortalama arasındaki farkı analiz eden 2 bağımsız örneklem testleri hangileridir
    Hangi durumda bunları tercih etmemiz gerekiyor

  20. Merhaba,spss 22 programını kapasiteleri farklı iki laptoba yükledim ancak her ikisinde de değişkenleri tanımladığım halde verileri girerken soru işareti çıkıyor, verileri bir türlü yazamadım, ne yapmam gerekir

  21. hocam bende aynı durumdayım, araştırmamada scheffe kullandım ama iki değişkende Anova anlamlı çıktığı halde scheffe de çıkmadı, sadece bu ikisinde LSD kullansam diğerleri scheffe kalsa olur mu?

    • Genel kural şöyle: Anova sonrasında amaca uygun bir post-hoc kullanılır. Amaç üç tane olabilir:
      Fark çıkmasını istemek, (Örneğin Yanetki araştırmalarında yanetki az bile varsa çıksın görünsün istenebilir)
      fark çıkmamasını istemek, (örneğin Parasal yatırım yapılırken gerçekten büyük fark varsa çıksın küçük farklar yüzünden fark var denip para harcanmasın diye)
      durum neyse olduğu haliyle gözlemlemek. (Tukey’in HSD’si)

      O nedenle Anova sonrası post-hoc yaparken yukarıdaki durum gibi durumları dikkate alarak post-hoc seçebilirsiniz.

  22. Merhabalar. Oncelikle anlatim icin tesekkurler. Ben faktor analizinden aldigim faktor gruplariyla t-testi yapmak istiyorum. Acaba nasil bir yol izlemeliyim. Kisa bir bilgi verirseniz minnetdar olurum. Tesekkurler!

    • Her bir faktörün faktör puanını diğer bir adla faktör skorunu (factor score) bularak analizinizi yapabilirsiniz. Bunun için r ve rstudio programlarını kullanarak factor score üretebilir ve analize her bir faktörün faktör skorlarını alabilirsiniz. Bu konuda umuyorum yakın zamanda bir yazı veya video ekleyebilirim.

  23. Merhabalar,anlatım sade ve bizim gibi daha önce hiç spss hakkında bir eğitim almayanlar için bile açıklayıcı düzeyde bulduk.bunun için öncelikle teşekkür ederiz.
    Tübitak Lise öğrencileri düzeyinde yaptığı yarışma projemiz için anket uyguladık .Anketi spss yükledik.Bulguları t testine göre anlamlıdır,anlamlılık yoktur şeklinde tespitleri de yaptık. Sonuç yazamadık.İlk kez spss kullandık ne yapacağımızı bilemedik. Bu konuda yardımcı olmanız mümkünmüdür.

  24. hocam kolay gelsin.
    bağımlı değişkenim sağlık açısından puanlar. bu puanları yeterli yetersiz sınırda olarak gruplandırdım. bağımsız değişkenimde medeni durum( evli, bekar, boşanmış). Bu iki kategorik veri arasındaki durum isteniyor benden. anlamlı farka mı bakacağım yoksa ilişki var mı diye mi acaba. hangi testi yapmam lazım.

  25. Hocam merhaba. Bugün derste bir arkadaşımız sizin yardımcı olabileceğinizi söyledi. Dönem projesi hazırlıyorum. 4 faktörlü bir likert çalışması olacak. İç tutarlılığı konusunda yardımcı olabilir misiniz. Konu hakkında detay bilgim yok. Saygılar

  26. hocam kolay gelsin. Yaptığım anketimde yaşlar cinsiyet medeni durum eğitim durumu gibi değişkenler var. ayrıca faklı konularda sporcuların skorları var. Ben yaşları 4 gruba ayırmıştım. daha önceki çalışmalara bakarak. Fakat hocamın sorusu neden 4 grup oldu? Yaşları kaç gruba ayırmam gerektiği ile ilgili bir çalışma var mıdır. Yada yaşları kümleyen bir analiz var mıdır acaba?

    • Bağımsız değişkenleri (sizin örneğinizde Yaş) dilediğiniz gibi gruplara ayırabilirsiniz. Bunlara bağımsız değişken denmesinin sebebi bu zaten. Araştırmacı her şeyden bağımsız olarak bu değişkenin düzeylerini değiştirebilir. Bu konuda kendi araştırma amacınıza uygun bir mantıkla ilerleyebilirsiniz. Hocanıza bunu söylemeyin tabii, canınızı sıkabilirler. Siz onların canını sıkın. Örneğin cluster analysis yaparak yaş değişkeninin kaç grupta toplanabileceğini belirleyebilirsiniz. İnternette cluster analysis veya kümeleme analizi diye okursanız çokça örnek bulursunuz. Sonra da hocanıza götürüp “hocam bir kontrol eder misiniz doğru olmuş mu ben burada bekliyorum bana da anlatırsanız sevinirim” deyin. Bırakın o size açıklamak zorunda kalsın. Tez Danışmanı denen kişi seni soru sorup zor durumda bırakan değil “DANIŞABİLECEĞİN” ve cevap alman gereken kişidir. Kolaylıklar dilerim.

Kübra için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.